آیین اختتامیه دومین دوره جشنواره علمی «حدیثپژوهان جوان» برگزار شد
آیین اختتامیه دومین دوره جشنواره علمی «حدیثپژوهان جوان» صبح پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و طلاب جوان در موسسه معارف اهلبیت علیهمالسلام برگزار شد.
در این مراسم، حجتالاسلام والمسلمین جمالالدین حیدری فطرت، دبیر جشنواره، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی، رئیس پژوهشکده معارف اهلبیت علیهمالسلام، و حجتالاسلام والمسلمین فرهاد عباسی، معاون محترم پژوهش حوزههای علمیه کشور، به ایراد سخن پرداختند و بر ضرورت بازتعریف جایگاه حدیث در منظومه دانش، مسئلهمحوری در پژوهشهای حدیثی و توجه به ظرفیتهای نوین پژوهش تأکید کردند.
حدیث؛ از توصیفگری تا حل مسئله
حجتالاسلام والمسلمین فرهاد عباسی در سخنانی با اشاره به نیازهای جدید عرصه پژوهش حدیث، تصریح کرد: باید حدیث را «گفتمانی زنده» دانست که قابلیت تفسیر متناسب با امروز را دارد. وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در پژوهشهای حدیثی افزود: نگاه به حدیث باید از تحلیل خطی و دستی به سمت تحلیل شبکهای حرکت کند و از پژوهشهای صرفاً توصیفی به پژوهشهای مسئلهمحور و کاربردی برسد.
وی با بیان اینکه برخی مسائل اجتماعی و تربیتی امروز، از جمله طلاق عاطفی، بحران هویت نسل z، فرسایش سرمایه اجتماعی و مدیریت خشم نوجوانان، نیازمند ورود جدی پژوهشهای حدیثی است، گفت: حدیث باید از توصیفکنندگی صرف عبور کند و در حل مسائل جامعه نقشآفرین باشد.
معاون پژوهش حوزههای علمیه کشور همچنین استفاده از سامانههای هوشمند و هوش مصنوعی را یکی از فرصتهای مهم پیشروی پژوهشگران حدیث دانست و تأکید کرد: «هیچ یک از معارف دینشناخت، ظرفیتی به اندازه حدیث برای این مسیر ندارد.»
حدیث؛ دانشی پایه در منظومه علوم اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی نیز در این مراسم با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره، حدیث را «مظلومترین دانش» در طبقهبندی علوم اسلامی دانست و اظهار کرد: در حوزههای علمی، حدیث غالباً در حد دانش ابزاری یا آلی دیده شده، در حالی که باید جایگاه آن بهعنوان یک دانش پایه بازشناسی شود.
رئیس پژوهشکده معارف اهلبیت علیهمالسلام با اشاره به فعالیتهای این پژوهشکده در حوزه حدیثپژوهی، از شکلگیری گروه حدیثپژوهی، تولید تکنگاریها، راهاندازی نرمافزارها و سامانههای پژوهشی، کارگروه پاسخ به شبهات، احیای آثار حدیثی و تدوین پروژههای کلان همچون «دایرهالمعارف اعتقادی حدیثی» و «فرهنگنامه معارف کلامی» خبر داد.
وی با تأکید بر نقش نسل جوان در آینده حدیثپژوهی، خاطرنشان کرد: باید برای جوانان حوزه که در این عرصه بنیه عمیقتر و جسارت بیشتری یافتهاند، سرمایهگذاری جدی صورت گیرد.
جشنوارهای برای شناسایی استعدادها و جهتدهی به پژوهشها
حجتالاسلام والمسلمین جمالالدین حیدری فطرت، دبیر جشنواره، در سخنان خود با اشاره به برگزاری دومین دوره این رویداد علمی، از آن بهعنوان فرصتی برای قدردانی از پژوهشگران جوان و شناسایی استعدادهای برتر یاد کرد و گفت: هدف جشنواره، علاوه بر تقدیر از برگزیدگان، جهتدهی پژوهشها به سمت نیازهای واقعی و تقویت جریان علمی حدیثپژوهی است.
وی با بیان اینکه امسال ۱۳۰ اثر به جشنواره ارسال شد، افزود: از این تعداد، ۷۳ اثر به مرحله دوم راه یافت، ۱۰ اثر به نشستهای علمی رسید و در نهایت ۳ اثر بهعنوان رتبههای برتر نخست تا سوم معرفی شدند.
دبیر جشنواره با ارائه گزارشی از تنوع موضوعی آثار دریافتی اظهار کرد: آثار ارسالی در محورهای مختلفی همچون اعتبارسنجی، معارف حدیثی و فقهالحدیث، رجال، تاریخ و منابع و حدیث و کلام دستهبندی شدهاند. به گفته وی، بیشترین آثار در حوزههای معارف حدیثی و فقهالحدیث و اعتبارسنجی ثبت شده است.
حیدری فطرت همچنین با اشاره به ارزیابی کیفی آثار گفت: بخشی از آثار ارسالی، حدیثمحورِ واقعی نبودند و برخی نیز بیشتر جنبه گردآوری یا توصیف داشتند. او تأکید کرد که جشنواره تلاش دارد پژوهشگران را به سمت محدودسازی دقیق موضوع، رعایت قالب علمی و مسئلهمحور شدن پژوهشها سوق دهد.
وی در ادامه به مشارکت بانوان و آقایان در این رویداد اشاره کرد و گفت: از مجموع آثار دریافتی، ۲۴ اثر از بانوان و ۱۰۶ اثر از آقایان بوده است.
تقدیر از برگزیدگان
در بخش پایانی مراسم، از ۱۰ نفر برتر دومین دوره جشنواره علمی حدیثپژوهان جوان تقدیر شد و به سه نفر نخست نیز جوایز ویژه اهدا شد.
این جشنواره با هدف تقویت پژوهشهای حدیثی، شناسایی استعدادهای جوان و توسعه رویکردهای نو در حدیثپژوهی برگزار شد و سخنرانان آن بر این نکته تأکید داشتند که حدیث باید از سطح گزارش و توصیف فراتر رفته و در مقام یک دانش بنیادین، در پاسخگویی به مسائل فکری، فرهنگی و اجتماعی امروز نقشآفرین باشد.
