بیستوششمین نشست شناسه شیعه با موضوع «نقد دیدگاه آندره نیومن پیرامون مفهوم غیبت در آثار کلینی و نعمانی» برگزار شد.
بیستوششمین نشست از سلسله نشستهای «شناسه شیعه» در چارچوب دومین دوره جشنواره حدیثپژوهان جوان، با ارائه آقای محمدرضا حیدری، نقد دکتر محمدعلی موحدی و دبیری علمی آقای مصطفی امیری، در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ در مؤسسه معارف اهلبیت علیهمالسلام برگزار شد. این نشست به بررسی و نقد یکی از دیدگاههای مستشرقانه در حوزه مطالعات شیعه، یعنی تحلیل آندره نیومن از مفهوم «غیبت» در آثار کلینی و نعمانی اختصاص داشت.
در این جلسه مقاله «میان قم و غرب» اثر آندره نیومن مورد ارائه و بررسی قرار گرفت. در ابتدای جلسه، معرفی اجمالی مقاله و نویسنده آن انجام شد و جایگاه پژوهشی آندره نیومن در مطالعات شیعی تبیین گردید. همچنین به پیشینه پژوهش و مهمترین مباحث مطرحشده پیرامون موضوع مقاله اشاره شد.
در ادامه، نقدهای روشی مقاله مورد بحث قرار گرفت. در این بخش، مباحث مرتبط با نقد معرفتشناختی و نیز نقد مبانی معرفتی نویسنده بررسی شد و دیدگاههای مختلف درباره روش پژوهش و تحلیلهای ارائهشده در مقاله مطرح گردید.
بخش بعدی ارائه به نقد محتوایی مقاله اختصاص داشت. در این قسمت سه ادعای اصلی نویسنده مورد بررسی قرار گرفت:
ادعای نصگرا بودن شیخ کلینی و انتساب کامل وی به مکتب حدیثی قم؛
ادعای وجود ابهام در میان قمیان نسبت به مدت غیبت امام عصر(عج)؛
ادعای عدم تعیین و انتصاب سفرا از سوی امام عصر(عج).
در بخش نقد، بر لزوم تبیین پیشینه مطالعات مهدویت در غرب و مقایسه دیدگاه آندره نیومن با سایر پژوهشگران این حوزه تأکید می شد. همچنین اشاره گردید که برای ارزیابی دیدگاه کلینی، بررسی اسناد روایات غیبت مناسبتر از بررسی مشایخ پر سند کلینی که اکثر این اسناد سند های فقهی می باشند.
در ادامه، نسبت به استناد به گزارش علامه مجلسی درباره وجود عبارت «ستة ایام» در کتاب غیبت نعمانی اشکال مطرح شد؛ بدین معنا که علامه مجلسی مدعی وجود این عبارت در چند منبع از جمله کتاب اختصاص و برخی آثار دیگر شده است، در حالی که این عبارت در نسخههای موجود و در دسترس این منابع مشاهده نمیشود. از اینرو، اعتبار و قابلیت استناد این گزارش مورد تردید قرار گرفت.
